het pand

Café 1890 is gelegen aan de Biersteeg, en wel op nummer 10, in hartje Hilversum, op slechts één zwiep van een lammetjesstaart van het NS-station, winkelcentrum De Hilvertshof en de majestueuze Sint-Vituskerk.
Het negentiende-eeuwse gebouw zal in eerste instantie een ietwat misplaatste aanblik geven. Maar laat dat je niet afschrikken. Het zit namelijk als volgt: begin 1872 werd het pand, toentertijd gelegen aan de (hoe kan het ook anders) Brouwersgracht in Amsterdam, wegens gedeeltelijke verzakking door illegale opslag ontmanteld en vervolgens steen voor steen wederopgebouwd op de lokatie waar het nu zetelt. In originele staat, wel te verstaan, inclusief de karakteristieke nok - ooit de thuishaven voor hitsige tortelduiven en goed voor een paar ton schijt per jaar. De takel op de eerste verdieping, waarvan hierboven net niets te zien is, wordt tegenwoordig hoofdzakelijk gebruikt om bierfusten naar de koelzolder te hijsen.

het interieur

De inrichting van Café 1890 laat zich zonder meer omschrijven als een uitgelezen combinatie van soberheid en smaak. Voor de Piet Lutten, de Bolle Bozen en Simpele Statistici onder ons: het is een van de weinige pijpenlaatjes die Hilversum nog rijk is. De bar is bij vlagen smal, zelfs zeer smal, maar wel lekker lang, hoewel niet dermate grotesk om het perron van een gemiddeld station jaloers te maken (rechts zie je hoe je Café 1890 zo goed als nooit aantreft).

Eenmaal binnen, staande met je rug naar de voordeur, valt meteen de doorleefde leefkuil op (denk om het afstapje). Deze bestaat uit een houten vloer en is aan één kant volledig omringd door een gewaagde lambrisering waar je dingen op kunt zetten. In het midden van De Kuil bevindt zich Het Paalbarretje (zie links). Dat speciale eilandje is in wezen niets anders dan een smalle, eigentijdse toonplank waaraan doorgaans mannendingen plaatsvinden (kaarten optillen met de broek op de enkels, relaxte windjes laten of oprispinkjes niet onder stoelen of banken steken), en waarop talrijke zich voor elkaar verdringende danseressen van het meest uiteenlopende allooi al furore hebben gemaakt. Het is tevens de plek om je te vergapen aan de stille getuigen uit lang vervlogen tijden aan de wanden, die de geschiedenis van Café 1890 uitbeelden. Bovenin De Kuil hangt een beamer, zodat je geen wedstrijd van FC Utrecht (of AC Milan, of Barcelona, of Man United of Ajax) meer hoeft te missen.

Als je De Kuil aan de overkant weer verlaat (denk om het opstapje), kom je in De Achterkamer terecht (zie rechts), een soort verlengde van die lekkere lange bar, een openbaar toegankelijke chambre séparée zeg maar. Als je je een keer wilt afzonderen met je steke-blind date is dit de juiste hoek om eens lekker neer te strijken en je van je beste kant te laten zien. De ruim geoutilleerde toiletten bevinden zich overigens achter de Achterkamer.

Voor het geoefende oog zijn hier en daar enkele subtiele art deco-invloeden waarneembaar (de hanglampen en de spotjes aan de muren). Voor de overige ogen is het echter vooral hout wat de klok slaat. En veel glas natuurlijk!

de man

Daar kunnen we bijzonder kortstondig over zijn. Hier staat ie, links van je, in functie en op z'n paasbest uitgedost op 26 augustus 2005. En hij is geen haar veranderd. Bertram heet ie, Bertram T., de over het algemeen sympathieke, behulpzame en absoluut aanleg voor humor bezittende eigenaar van het café. Voor wie het nog niet weet: hij behandelt de mensen echt als gasten, niet als klanten, en dat houdt hij hardnekkig vol: 'Gásten, ja! Geen klanten, potverdorie nogaantoe! We zijn geen overheidsinstelling. Bij ons heeft niemand een nummer, ze worden er hooguit een keer óp gezet als ze me de strot uithangen,' glimlacht hij leedvermakelijk, zoals alleen hij dat kan.

de bieren

Café 1890 is van huis uit een biercafé. De bar heeft minstens acht tappunten die zijn vervaardigd van een duurzaam vergulde koperlegering. Daaruit vinden regelmatig de meest uiteenlopende, veelal seizoengebonden Belgische biersoorten hun weg naar de gasten.

Het standaard bier dat in Café 1890 geschonken wordt is Jupiler (Zjuupielèr). Jupiler is een bitterzachte pils dat wordt gebrouwen met de beste ingrediënten (mout, mais, water, hop, gist, en sinds De Wilde Keuken van Wouter Klootwijk - een aanrader! - weten we nu ook dat er in Aalst (B.) stroop aan sommige biersoorten wordt toegevoegd), en volgens een onberispelijk vakmanschap. Een Jupiler kun je op elk moment tot je nemen, dankzij een fris karakter, een vlotte verteerbaarheid en toegankelijke smaak. De constante, uitzonderlijke kwaliteit van het bier blijft voortdurend, onder wakende ogen gewaarborgd in de brouwerij van Jupille, vlak over de grens in de gemeente Luik.

Kasteel Hoppy is de nieuwste telg in het gamma van Kasteelbieren. Een Lekker Geil Blondje (LGB'tje) van buitensporige, unieke witvloedige gisting met een bitterheidgraad van om en nabij de 35 EBU (European Bitterness Units). Strenge, dus met zorg geselecteerde Belgische ingrediënten zijn essentieel voor het hoppige en kruidige aroma met zacht bittere nasmaak. Een volmondig degustatiebier voor de liefhebbers! Deze kwameid bevat 6,5% alcohol en glijdt het lekkerst naar binnen uitgeschonken op een temperatuur van op de kop af 6 graden Celsius, bij voorkeur op dagen dat de katten dood op het plaveisel liggen en de eksters eindelijk uit de bomen of van het dak donderen.

Het Abdijbier Steenbrugge Wit-Blanche (afbeelding rechts) is een tarwebier gebrouwen met 40% ongemouten tarwe en 60% mout. Het heeft een verfrissende smaak en een licht gerookt gistingsaroma in combinatie met het subtiele Brugse (volgens sommigen Gentse) kruidenmengsel "Gruut", met de nadruk op koriander en curaçao. Het is een bier van hoge gisting met nagisting in de fles. Het bier kabbelt voorzichtig, dus met zorg uit de Palm-brouwerijen en mag zich, volkomen terecht, verheugen op een alcoholpercentage van 5%.

Een ouwe vertrouwde in het assortiment van Café 1890 is Duvel. Reeds in 1871 brouwde de eerste generatie Moortgat haar bieren met gedreven vakmanschap, een grote dosis geduld en vooral veel liefde.
Duvel is een 100% zuiver en natuurlijk bier, zonder additieven of bewaarmiddelen. En dat verschil proef je onmiddellijk. Zijn verrassend hoog alcoholvolume (8,5º), zijn enorme schuimkraag, delicate pareling en zijdezacht mondgevoel onderscheidt Duvel van de andere Belgische bieren. Door zijn subtiele bitterkracht en verfijnd aroma neemt Duvel een unieke plaats in binnen de rijke Belgische biertraditie. Het bier hergist na de botteling gedurende ongeveer 2 weken in de warme kelders van de brouwerij. Tenslotte wordt het bier gedurende 6 weken gekoeld in de koude kelders. Deze extra lange rijpingsperiode is uniek en draagt bij tot de verfijnde smaak en het zuivere aroma van Duvel.

Dit is natuurlijk maar een kleine greep uit de voorraad bieren die Café 1890 tevoorschijn kan toveren. Het voert te ver om hier alle soorten de revue te laten passeren. Daarvoor zul je zelf een keer binnen moeten stappen. Wat let je?

de muziek

Ook hierover kunnen we kortstondig zijn. You smell it, we sell it, dat is zo'n beetje de achterliggende gedachte. We hebben namelijk alles. Van Peer Mullens en de Vrolijke Trekkers tot Bach, van Rammstein tot André Hazes, Vanity 6 tot Beth Hart, The Cure tot Berdien Stenberg. En wat te denken van Sick of it All? Slayer? De Leidse Sleuteltjes? Mina? The Sleeze Beez? Nogmaals: jij vraagt het, wij hebben 't, tenzij het toevallig even is uitgeleend. Kom zelf maar luisteren.

de spellen

Café 1890 is uitgerust met zowel een elektronisch als een steeldartbord, een sigarettenautomaat en een gokkast. Wil je liever aan de bar hangen en en passant meedoen met een dobbeltje (Mexen, Wakken en Beren, Paardenrennetje) of, als je meer van het kaarten bent, met een boonaakje, een kraakje, toepje of hartenjaagje? Dan kan dat over het algemeen.

Of zit je liever achter het raam om je opponent te schaken? Doe mee met het Super 11-spel (Eredivisie voetbal), het Tour(de France)spel, het EK- en WK-spel, als het weer eens zover is. Of met de wekelijkse, maandelijkse of kwartaallotto - probeer voor dit laatste wel eerst een nummer te bemachtigen en eventueel vast te zetten.

de pluimage

'Zonder mensen geen gasten, zonder gasten geen omzet,' zo broodnuchter redeneert Bertram T., de over het algemeen sympathieke, maar beslist zeer hulpvaardige en absoluut aanleg voor humor bezittende eigenaar van Café 1890. Als je nu nieuwsgierig bent geworden of acuut dorst hebt gekregen, twijfel dan niet langer, stop met dat schoorvoetende langslopen, en kom gewoon binnen. Beschik je namelijk over een onverwoestbaar aanpassingsvermogen, denk je je volgens de gangbare (lees: onze) maatstaven te kunnen gedragen, dan ben je van harte welkom. Ben je er nog niet uit, schaam je je voor jezelf (misschien zie je er wel niet uit of verspreid je onaangename luchtjes om je heen), wij helpen je er in een zucht en vaak ook een scheet vanaf. Hou te allen tijde voor ogen dat elke leeftijd zijn eigen charme heeft. Dat doen wij namelijk ook. Dus maak onze dag, maak van Café 1890 jouw stamcafé en sluit je aan bij de bonte parade van... nou ja, vul dat zelf later maar een keer in.

hoe het begon

BIER - DE GELE MOTOR

Sinds 2010 runt Bertram T., de over het algemeen sympathieke en absoluut aanleg voor humor bezittende eigenaar van Café 1890 het café als eenmanszaak. Maar hoe heeft het zover kunnen komen? vragen jullie je misschien af. Welnu, jullie moeten weten dat zijn ouweheer, Elbert Toonen, handelde in vloeibaar wit goud (hiernaast afgebeeld op de bakfiets, hieronder voor de winkel), en dat Bertram T., de over het algemeen sympathieke en absoluut aanleg voor humor bezittende eigenaar van het café, zoals dat wel vaker gaat van vader op zoon, dat witte goud stukje bij beetje verruild heeft voor de gele, meer veredelde variant. Een kleine stap voor hem, maar een gigantische stap voor de mensheid. Het bleek een gouden zet te zijn, want hij heeft er tot op de dag van vandaag nog geen plukje grijs haar van opgelopen.

Mocht een en ander niet geheel duidelijk zijn, klik dan op de zwart-witfoto's, kleur de plaatjes en zoek de verschillen (of overeenkomsten). De geinigste inzending ligt een verrassing te wachten.

Omdat zijn voormalige partner Ton S. (hiernaast afgebeeld - en nee, het is geen piratenzakdoek) een lang gekoesterde droom in vervulling zag gaan en naar Thailand is vertrokken om zich daar blijvend te vestigen, zat er niets anders op. Maar de over het algemeen sympathieke en absoluut aanleg voor humor bezittende eigenaar van het café is er de man niet naar bij de pakken neer te gaan zitten.

Later veel meer, want het is een langgerekt verhaal dat zijn aanvang vindt op 1 mei 1990, toen Café 1890 zo rond 07.00 uur zijn toen nog enige deur opende om verwarde politieagenten, opgewonden zusters uit de nachtdienst en natuurlijk Gijs met zijn hondje op te vangen.